Rocznica Powstania Styczniowego – echa w Przeworsku

krzyz powstanczyROCZNICA POWSTANIA STYCZNIOWEGO

Powstanie styczniowe było zrywem narodowym przeciwko Rosji trwającym od 22 stycznia 1863 r. do wiosny 1864 r. Objęło swym zasięgiem Królestwo Polskie, Litwę, Białoruś i w mniejszym stopniu Ukrainę. Spowodowane zostało nasilającym się rosyjskim uciskiem. Jego wybuch poprzedziły uliczne manifestacja o charakterze patriotyczno–religijnym.

golankiewiczHistoria Bartłomieja Golankiewicza – uczestnika Powstania Styczniowego z Przeworska

Pomimo tego, że powstanie toczyło się poza zaborem austriackim, wśród ochotników z Galicji nie zabrakło mieszkańców miasta Przeworska i okolicy, którzy poszli wesprzeć w walce rodaków z zaboru rosyjskiego. Z Przeworska do powstania ruszyli m.in.: Dionizy Bartoli, Florian Dymnicki, Bartłomiej Golankiewicz, Andrzej Golankiewicz, Wincenty Jarzębiński, Kacper Kadlewicz, Andrzej Karpiński, Edward Kuhn, Wincenty Podlacha, Karol Rolski, Józef Różański, Antoni Zabielski, Michał Obłoza, Antoni Musiał, Józef Hudzikowski, Wojciech Szwed. Do powstania poszli także mieszkańcy z okolic Przeworska m.in.: Józef Kellerman z Kańczugi, Szczęsny Piechowski z Zarzecza, Sebastian Polak z Gaci.

domek przeworskOrdynat na Przeworsku książę Jerzy Lubomirski zorganizował w „domu ogrodnika” zakonspirowany szpital dla rannych powstańców, którymi opiekowała się m. in. żona Jerzego księżna Cecylia Lubomirska oraz przeworski lekarz Filip Malina.

Powstanie styczniowe zostało krwawo stłumione przez rosyjskie władze zaborcze. Po zakończeniu nierównej walki i bezwzględnej rozprawie z jego przywódcami oraz uczestnikami, rozpoczęły się represje, które na długie lata zmieniły życie wielu pokoleń Polaków. Pomimo klęski naród wyszedł z powstania styczniowego wewnętrznie wzmocniony, nie został złamany duch oporu i siła walki, co uwidoczniło się w 1918 roku, gdy Polska odzyskała niepodległość. Powstanie styczniowe mimo klęski weszło do tradycji narodowej jako przykład męstwa, determinacji i poświęcenia. Po upadku powstania jego uczestnicy otaczani byli szczególnym szacunkiem a pamięć o bohaterach powstania była kultywowana W czasach II Rzeczpospolitej.

CHWAŁA BOHATEROM!!!

Pieśń A. Wojakowskiego z 1863 r.:
Na groby bracia, na groby!
Nie wzrasta trawa nad nimi.
Kopią od doby do doby,
Grzebią i starce i młódź.
Na groby nim zbraknie ziemi!
O panie z grobów ich zbudź!

tekst+foto: Muzeum w Przeworsku, Urząd Miasta Przeworska

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.