Droga Przeworska do Niepodległości

100-LECIE ODZYSKANIA PRZEZ POLSKĘ NIEPODLEGŁOŚCI.

mieszkancy przeworska w 100-lecie odzyskania niepdoległościRok 1918 obfitował w wydarzenia polityczne, które stwarzały nadzieję, że dzień odzyskania niepodległości jest bliski. Należało przygotować się do przejęcia władzy. Rozpoczęliśmy naszą działalność od usuwania godeł państwa austriackiego z gmachów urzędów. 28 października na stacji kolejowej została rozbrojona grupa czterech żołnierzy austriackich, którzy konwojowali dezerterów. Zdobyto broń, dezerterów zwolniono. 29 października na komendzie dworcowej została rozbrojona załoga, która nie stawiała oporu. Członkowie załogi byli zadowoleni, że mogą wrócić do domu, a my uzyskaliśmy broń. Uzbrojeni w karabiny udaliśmy się na posterunek żandarmerii. Rozbroiliśmy żandarmów, którzy orientując się w sytuacji politycznej nie stawiali oporu, gdyż byli Polakami. Tylko jeden żandarm, Ukrainiec, siłą został zmuszony do oddania broni. W następnych dniach w dalszym ciągu rozbrajaliśmy na stacji kolejowej żołnierzy powracających z bronią z frontu. W pierwszych dniach listopada przybył do Przeworska kapitan artylerii Jan Chmurowicz – przeworszczanin, który objął komendę nad miejscowym oddziałem pod nazwą „Komenda Placu Wojska Polskiego w Przeworsku”. Zaprzysiężenie na wierność Państwu Polskiemu oddziału liczącego już ponad 100 ludzi nastąpiło podczas uroczystego nabożeństwa w kościele OO. Bernardynów. 3 listopada na Rynku przeworskim w obecności licznie zgromadzonych mieszkańców były cesarsko-królewski starosta – Kazimierz Chłapowski złożył przysięgę na wierność Państwu Polskiemu, którą odebrało prezydium Powiatowego Komitetu Narodowego, reprezentowane przez prezesa dra Kopeckiego – z zawodu adwokata. Następnie, nowo obrany starosta odebrał przysięgę od żandarmów, którzy zdeklarowali się pełnić służbę w Państwie Polskim. Zaopatrzeni w opaski biało-amarantowe na ramieniu i takie same kokardki na czapkach, przystąpili do pełnienia służby porządkowej. Przeworsk, obraz typowego galicyjskiego miasteczka, zniszczony czteroletnią wojną, przemarszami wojsk własnych i nieprzyjacielskich, kontyngentami produktów rolnych i zwierząt rzeźnych. Cukrownię spaliły cofające się wojska nieprzyjacielskie, kolej była zdewastowana, drogi zniszczone, mosty prowizoryczne, folwarki Ordynacji – ograbione. Do rodzinnych domów wracali z wojska byli żołnierze armii austriackiej, częściowo z niewoli, niektórzy z frontów walki. Wiele rodzin opłakiwało ojców, mężów, synów, którym nie było dane powrócić z wojny. Rzemieślnicy przystępowali do odbudowy swoich warsztatów, rolnicy gospodarstw rolnych…

WSPOMNIENIA JÓZEFA BENBENKA I STEFANA ŚWITALSKIEGO.

foto główne [fotopolska.eu]: Pruskie wojsko na przeworskim rynku w roku 1915. W tle widoczny ratusz.

Czytaj także inne nasze artykuły z działu “Z Kart Historii”, powiązane bezpośrednio z Przeworskiem lub naszym regionem:

  1. Żywioł wody w Przeworsku
  2. Tadeusz Rut medalista olimpijski z Przeworska
  3. Andrzej Sztolf skoczek narciarski z Przeworska
  4. Odszedł wielki człowiek sportu w Przeworsku
  5. Pomnik króla Polski w Przeworsku
  6. Historia sportu w Przeworsku: Brydż sportowy
  7. Historia sportu w Przeworsku: “Vistulanki” – piłka nożna kobiet
  8. Historia sportu w Przeworsku: sekcja motorowa
  9. Historia sportu w Przeworsku: piłka siatkowa kobiet
  10. Historia sportu w Przeworsku: piłka siatkowa mężczyzn
  11. Historia sportu w Przeworsku: Kolejowy Klub Sportowy “Czarni” Przeworsk
  12. Historia sportu w Przeworsku: sekcja bokserska
  13. Historia sportu w Przeworsku: lata 1893-1939
  14. Hejnał Przeworska – jeden z symboli miasta
  15. Mury obronne w Przeworsku
  16. Cukrownia Przeworsk – utracone “złoto”
  17. Bohater z Przeworska zamordowany w niemieckim obozie Auschwitz
  18. Rocznica Powstania Styczniowego – apel na mogile w Przeworsku
  19. W Dzień Wszystkich Świętych pamiętajmy o Bohaterach
  20. 1 września 1939r. w Przeworsku we wspomnieniach
  21. Jan Gryczman z Przeworska – obrońca Westerplatte
  22. Żywa Kotwica Powstania Warszawskiego w Przeworsku
  23. Wspomnienia o bohaterze z Przeworska – gen. Jan Chmurowicz
  24. Bicie w bębny podczas Wielkiego Tygodnia w Przeworsku
  25. ARMIO WYKLĘTA PRZEWORSK O WAS PAMIĘTA!!!
  26. 626 lat miasta Przeworska
  27. Rocznica Powstania Styczniowego – echa w Przeworsku
  28. Droga Przeworska do Niepodległości
  29. 25.04.1930. Wielki pożar Przeworska
  30. Z kart historii: Ostatni ordynat przeworski
  31. Krwawy marzec na Podkarpaciu
  32. ALBUM NIEPODLEGŁEJ: Bartłomiej Golankiewicz
  33. Stanisław Rarogiewicz z Przeworska
  34. ALBUM NIEPODLEGŁEJ: Kronika pięcioklasowej szkoły męskiej w Przeworsku od roku 1915
  35. 11 listopada – Stulecie odzyskania niepodległości
.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.